به ابراهيمِ اَدهم ۱  گفتند: «‌چگونه است كه ما دعا مي‌كنيم ولي مستجاب نمي‌شود؟ در حالي كه خداوند فرموده است: « وَ قَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ...» (سورۀ مباركۀ غافر ، آيۀ 60) : " دعا كنيد، دعاهاي شما را قبول مي‌كنم و اجابت مي‌نمايم " .  فرمود :   «  دعاهاي شما به اين دليل قبول نمي‌شود كه دلهايتان مرده است » گفتند : «  سبب و باعثِ  مرگِ  دلهاي ما چيست؟ »

فرمود : « اين هشت خصلت :

1-  حقِّ خدا را ‌شناختيد ولي به اداي آن قيام نكرديد؛ 

 2-  قرآن را ‌خوانديد ولي به آن عمل نكرديد؛    

 3-  ادّعا ‌كرديد كه پيامبرr  را دوست داريد ولي سنّت و  روش او را ترك كرديد؛

 4- ‌گفتيد : از مرگ مي‌ترسيم، امّا خود را آمادۀ آن ‌نساختيد؛

5-   خداوند فرموده است: « إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا » (سورۀ مباركۀ فاطر،آيۀ  6 ) :  « به درستي كه شيطان دشمن شماست او را دشمن خود سازيد »، امّا شما با شيطان موافق و همراه شديد و همكاري با او  را در گناهان روش خود ساختيد؛

6- گفتيد: از دوزخ مي‌ترسيم ، ولي خود را در آن انداختيد ؛

7- ‌گفتيد :  بهشت را دوست داريم ولي براي ورود به آن عمل نكرديد و نكوشيديد ؛

8 -  وقتي كه از خواب بيدار مي‌شويد عيوب خود را از ياد مي‌بريد ولي عيوب مردم پيش چشم شماست؛

اين گونه خود را شايان خشم خدا ساخته‌ايد ، پس چگونه دعاهايتان را اجابت كند؟ »۲.    

                                          

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1ـ عارف و  زاهد مشهورـ كه در سال 160 (يا 166 هـ.ق.)، در جهاد با بيزانسيان شهيد شد ـ رحمه الله.

 ر.ك:فرهنگ معين ؛ ج. 5 ؛ذيلِ ابراهيم.

۲ـ اين نوشته ترجمه‌اي است از مطلبي كه به نقل از حضرت امام محمّد غزّالي در فيض‌القدير، جلد سوم،ص 542 آمده است.